Een gesprek dat dieper ging dan verwacht.
Het was een gewone dinsdagavond in augustus nadat we 10 km over de Stuwwallen in Oosterbeek hadden gelopen. Jeroen en ik raakten in gesprek over coaching. Wat begon als een luchtige opmerking, ontwikkelde zich tot een van de meest emotionele gesprekken die ik in lange tijd had gevoerd.
“Weet je,” begon Jeroen terwijl hij zijn koffie roerde, “soms heb ik het gevoel dat Nederland meer coaches heeft dan mensen die gecoacht moeten worden. Het lijkt wel alsof iedereen zich tegenwoordig coach noemt.” Ik voelde iets in mijn borst opkomen. Die opmerking hoorde ik vaker, en elke keer raakte het me dieper dan ik wilde toegeven. “Jeroen,” zei ik rustig, “maar dat is het juist.” Hij keek me vragend aan. “Iedereen kán zich inderdaad coach noemen,” vervolgde ik. “En misschien is dat wel precies zoals het hoort te zijn. Weet je waarom?”
Het verhaal achter de coach.
“Het gaat niet om diploma’s of certificaten, begon ik, terwijl ik merkte dat mijn stem iets trillerig werd. Het gaat om het proces dat iemand zelf heeft bewandeld.” Jeroen fronste zijn wenkbrauwen. “Proces?” “Het proces, verduidelijkte ik. De innerlijke reis. Als je tijdens dat proces écht gevoel bent aangegaan, écht bent geraakt door je eigen pijn en groei… Dan kun je andere mensen begeleiden in het proces waarin zij nog zitten.” Ik pauzeerde even, voelde de herinneringen opkomen.”
Wist jij dat ik ruim 20 jaar heel erg onzeker ben geweest, wist je dat ik meer dan 20 jaar lang heb gerookt, wist je dat ik een Burn-out heb gehad en tot op de dag vandaag nog steeds in een hele moeilijke situatie zit met onze gehandicapte dochter. Ik was vroeger heel weinig van wat ik nu ben. Door die ervaringen, door dat lijden, kan ik nu juist andere mensen begeleiden. Omdat ik voel wat zij voelen. Ik herken in welk ‘proces’ zij zitten.
De kracht van zelf moeilijke tijden hebben ervaren.
Jeroen was stil geworden. Ik zag dat mijn woorden hem raakten. “Daar heb ik mijn lessen uit getrokken, vervolgde ik. Daar komt mijn mogelijkheid vandaan om andere mensen te begeleiden. Niet vanuit theorie, maar vanuit herkenning. Vanuit het feit dat ik daar ben geweest, in die duisternis.” “Dus,” zei Jeroen langzaam, “je bedoelt dat de beste coaches degenen zijn die zelf het meeste hebben doorstaan?”
“Niet per se het meeste, antwoordde ik. Maar wel degenen die bereid zijn geweest om hun eigen pijn onder ogen te zien. Om er doorheen te gaan in plaats van eromheen. Die de moed hebben gehad om zichzelf te ontmoeten in hun kwetsbaarheid.”
Authenticiteit vs. Diploma’s.
“Ja, iedereen kan zich coach noemen,” gaf ik toe. “Maar niet iedereen kan daadwerkelijk coachen op een manier die andere mensen écht raakt. Dat kun je alleen als je zelf bent geraakt. Als je zelf bent gebroken en weer heel geworden.” Jeroen knikte langzaam. “En die ervaring… die kun je niet leren uit een boek.
Je kunt technieken leren, methoden, gesprekstechnieken. Maar de essentie van coaching – dat is de mens die tegenover je zit herkennen in jezelf. Dat is voelen waar iemand zit zonder dat ze het hoeven uit te leggen.”
Je bent geen coach je bent gewoon jezelf.
“Weet je wat het is, Jeroen?” zei ik, terwijl ik voelde dat dit gesprek een wending nam die ik niet had verwacht. “Mensen bekritiseren dat iedereen zich coach kan noemen. Maar misschien moeten we ons afvragen: waarom willen zoveel mensen anderen helpen? Wat zegt dat over onze samenleving? Dat we allemaal pijn hebben gehad? Dat we allemaal op zoek zijn naar betekenis. Naar verbinding. Naar een manier om ons lijden om te zetten in iets waardevols voor een ander.” Jeroen staarde in zijn koffie. “En degenen die het niet serieus nemen, die vallen vanzelf weg. Omdat echte coaching vraagt om échte authenticiteit. En dat kun je niet faken, niet volhouden. Mensen voelen het verschil tussen iemand die vanuit ego spreekt en iemand die vanuit ervaring spreekt.”
De stilte.
We zaten een tijdje stil. Ik voelde de emotie van het gesprek nog nagloeien. “Sorry,” zei Jeroen uiteindelijk. “Ik had er niet zo over nagedacht.” “Hoeft niet,” glimlachte ik. Maar begrijp je nu waarom die opmerking me raakt? Het gaat niet om het aantal coaches. Het gaat om de vraag: wie van ons is bereid geweest om zichzelf onder ogen te zien? Wie heeft de moed gehad om door zijn eigen duisternis heen te wandelen?” “En jij hebt dat gedaan.” “Ja. En daardoor kan ik nu anderen begeleiden die waar ik toen was. Niet omdat ik alles weet, maar omdat ik weet hoe het voelt.”
Later die avond, toen Jeroen al naar huis was, bleef ik nog even zitten. Ik dacht aan alle coaches in Nederland, aan alle mensen die anderen willen helpen. En ik realiseerde me dat het misschien wel mooi is dat zoveel mensen die roeping voelen. Want misschien hebben we allemaal wel coaching nodig. Misschien hebben we allemaal wel iemand nodig die begrijpt waar we zitten. Iemand die er is geweest en de weg terug heeft gevonden. En misschien is dat wel precies wat Nederland nodig heeft: meer mensen die anderen willen helpen, vanuit hun eigen ervaring van genezing. Want uiteindelijk zijn we allemaal mens op zoek naar een manier om ons lijden betekenis te geven.
Al onze coach opleidingen zoals de Mindful Walk instructeurs opleiding, De Mindful Cycling coach, De Wandelcoach opleidingen geven jou de praktische oefeningen mee zodat je juist nog meer uit je eigen verhaal kunt gaan werken. Het enige waar wij jou bij aanvullen zijn de oefeningen die je kunt inzetten zodat de deelnemers het nog meer kunnen ankeren. Want tenslotte is voelen begrijpen!
Wil je meer weten een advies gesprek kun je altijd gratis aanvragen.
Martijn Mensink